Category Archives: Địa chính trị

The 1002nd Nights — A Persian Dawn

Giới thiệu sách

Đêm Thứ 1002 — Bình Minh Ba Tư

The Thousand and Second Night — A Persian Dawn By Calvin P. TranCó những câu chuyện không thể kết thúc sau một nghìn lẻ một đêm.Trong những năm gần đây... nhiều người phụ nữ đã lặng lẽ tháo khăn trùm đầu.Jin, Jiyan, Azadi. Woman. Life. Freedom....chọn cho mình một vai trò khiêm nhường hơn: Người Ghi Chép.Như nàng Shahrazad trong One Thousand and One Nights đã kể chuyện...
Đọc thử miễn phí
Read a free sample

Nước Mỹ Kỷ niệm 250 Năm

Nước Mỹ Kỷ niệm 250 Năm

bằng cách… Đúc sẵn Lịch Sử

By Calvin P. Tran

Trong một bước đi được mô tả là “tiết kiệm thời gian cho các nhà sử học tương lai”, một thiết kế đồng xu kỷ niệm 250 năm nước Mỹ đã được phê duyệt với chân dung của Donald Trump — người hiện vẫn còn đủ sống động để tự phản hồi về việc mình đã trở thành di sản vào ngày 4 tháng 7 năm 2026.

Đồng xu, dự kiến bằng vàng 24 karat, được cho là đã đi qua U.S. Commission of Fine Arts — một cơ quan có gu thẩm mỹ được hình thành trong một giai đoạn lịch sử rất… cụ thể.

Thiết kế được phê duyệt đặt chân dung tổng thống trong Phòng Bầu dục, với “1776” ở một mặt và “2026” ở mặt kia – hai ngày tháng được nén lại thành một câu chuyện bằng kim loại duy nhất.

Một quan chức giấu tên giải thích:

“Thông thường chúng tôi chờ vài thập kỷ trước khi đưa một người lên đồng xu. Nhưng lần này, chúng tôi nghĩ: tại sao không rút ngắn quy trình và để lịch sử… bắt kịp thực tế?”

Các nhà phê bình nhanh chóng chỉ ra rằng việc một nhân vật chính trị đương thời xuất hiện trên biểu tượng quốc gia có thể gây nhầm lẫn.

“Trẻ em có thể nghĩ đây là tiền tệ,” một người nói,
“trong khi thực tế, nó giống một chiến dịch truyền thông được đúc bằng kim loại quý.”

Nhóm Republicans Against Trump gọi thiết kế này là “banana republic chic” — một phong cách nơi ranh giới giữa nhà nước và cá nhân được thiết kế đủ mờ để vừa vặn trên một bề mặt hình tròn.

Trên mạng xã hội, người dùng nhanh chóng tham gia vào quá trình “đồng thiết kế”:

  • Một số ghép hình đồng xu với Jeffrey Epstein, như một cách nhắc rằng lịch sử thường đi kèm chú thích
  • Một số khác thêm vương miện, “để tiết kiệm thời gian cho lần phát hành tiếp theo”
  • Và không ít người so sánh phong cách này với các quốc gia như North Korea — nơi lãnh tụ và kim loại quý có mối quan hệ lâu dài, bền vững

Cựu nghị sĩ Adam Kinzinger mô tả thiết kế là “grasping” — một từ có thể hiểu là “với lấy”, hoặc trong ngữ cảnh này, “đã với tới cả kho bạc”.

Trong khi đó, một số người ủng hộ lại ca ngợi ý tưởng này như một bước tiến:

“Cuối cùng, chúng ta cũng có một đồng xu phản ánh đúng tinh thần thời đại — nơi thương hiệu cá nhân là tài sản quốc gia,” một ý kiến viết.

Bộ Tài chính chưa xác nhận liệu đồng xu này sẽ được lưu hành hay chỉ dùng để sưu tầm, nhưng các chuyên gia tin rằng điều đó không quan trọng.

“Giá trị của nó không nằm ở việc mua được gì,” một nhà phân tích nói,
“mà ở việc nó khiến bạn phải trả giá bằng suy nghĩ.”

Hai trăm năm trước, nước Mỹ được thiết kế để tránh một vị vua.
Hai trăm năm sau, họ có vẻ đã tìm ra một giải pháp sáng tạo hơn:
Không cần vương miện.
Chỉ cần… đúc trước tượng.

Kharg – Hòn ngọc đen Ba Tư rớm máu

Kharg – Hòn ngọc đen Ba Tư rớm máu

By Calvin P. Tran

Đêm thứ một nghìn lẻ hai, khi ngọn đèn dầu trong cung điện đã cháy thấp và gió từ sa mạc thổi qua những hành lang đá lạnh, nàng lại cúi mình trước nhà vua và bắt đầu kể.

“Thưa bệ hạ, câu chuyện đêm nay bắt đầu từ một hòn đảo nhỏ giữa Persian Gulf, nơi nước biển xanh thẫm nhưng lòng đất lại đen như nhựa đường. Hòn đảo ấy mang tên Kharg Island.”

Buổi sáng ngày 14 tháng 3 năm 2026, khi mặt trời vừa nhô lên khỏi đường chân trời của vịnh Ba Tư, Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ – United States Central Command – phát đi một thông báo ngắn nhưng nặng như đá rơi xuống mặt nước:

90 mục tiêu quân sự trên đảo Kharg đã bị tấn công chính xác.

Từ trên bầu trời, những quả tên lửa lao xuống như những mũi giáo lửa. Các trạm radar, kho đạn, vị trí phòng thủ và cơ sở quân sự trên đảo rung chuyển dưới những đợt nổ liên tiếp.

Kharg – hòn đảo chỉ cách bờ biển Iran khoảng 25 km – từ lâu vẫn được coi là huyết mạch dầu mỏ của quốc gia Ba Tư.

Nhưng đến chiều cùng ngày, câu chuyện còn trở nên lạnh lẽo hơn.

Trong một cuộc phỏng vấn với NBC News, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump nói với giọng bình thản như thể đang nói về một cuộc tập trận:

“Chúng tôi đã phá hủy hoàn toàn hòn đảo.
Nếu muốn, chúng tôi có thể tấn công thêm vài lần nữa cho vui.”

Ông nói rằng lực lượng Mỹ đã tàn phá gần như toàn bộ cơ sở quân sự trên đảo,
chỉ trừ các tuyến đường ống dầu mỏ.
Không phải vì lòng nhân từ.

Mà vì việc xây dựng lại những đường ống đó có thể mất nhiều năm.

Thưa bệ hạ,

đảo Kharg không lớn.

Nó chỉ dài khoảng 6 km, diện tích chừng 20 km² – nhỏ bé như một mảnh san hô giữa đại dương.

Nhưng từ hòn đảo nhỏ bé ấy, gần 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran được bơm lên các siêu tàu chở dầu đang neo ngoài khơi.

Vì thế, từ lâu các thương nhân dầu mỏ đã gọi Kharg bằng một cái tên khác:
“viên ngọc đen của Ba Tư.”

Trong hai tuần đầu của cuộc chiến bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 năm 2026, Mỹ và Israel vẫn tránh đánh vào hòn đảo này.

Không phải vì Kharg được bảo vệ quá mạnh.
Mà vì một cú đánh nhầm có thể làm rung chuyển cả thị trường dầu mỏ của thế giới.

Kharg Island, Iran

Nhưng rồi, như bệ hạ đã thấy…
ngày 14 tháng 3, sự thận trọng ấy đã kết thúc.

Và khi khói bom còn chưa tan trên Kharg,
từ Tehran đã vang lên một lời cảnh báo.

Phát ngôn viên quân đội Iran Ebrahim Yofagari tuyên bố rằng Iran có thể nhắm mục tiêu vào các cảng và bến tàu tại United Arab Emirates.

Bởi theo Tehran,
nhiều tên lửa Mỹ được phóng từ những vị trí ẩn giấu trong các cảng, bến tàu và hầm trú ẩn bên trong các thành phố của UAE.

Vì vậy, ông nói:
Iran coi việc tấn công những vị trí đó
là quyền chính đáng để bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Không lâu sau lời cảnh báo ấy, một vụ cháy lớn được báo cáo tại Port of Fujairah, một cảng dầu quan trọng của UAE gần Strait of Hormuz.

Giới chức địa phương cho biết
mảnh vỡ của một máy bay không người lái bị đánh chặn đã rơi xuống cảng,
khiến ngọn lửa bùng lên trong đêm.

Nàng dừng lại một chút, rồi nói khẽ:
“Thưa bệ hạ…
Từ trên bản đồ, Kharg chỉ là một chấm nhỏ giữa biển.
Nhưng trong thời đại của dầu mỏ,
có những chấm nhỏ có thể làm rung chuyển cả thế giới.”

Rồi nàng nâng mắt nhìn nhà vua:
“Nhưng câu chuyện của đêm nay chưa dừng ở đó…”